Πέντε χρόνια χωρίς τη Φώφη Γεννηματά: Η πολιτικός πίσω από τη γενναία μάχη με τον καρκίνο

Το δύσκολο εγχείρημα του ΚΙΝΑΛ

Τον Ιούνιο του 2015, η Φώφη Γεννηματά εξελέγη πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – η πρώτη γυναίκα – και διαδεχόταν τον Ευάγγελο Βενιζέλο σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τον χώρο της Κεντροαριστεράς. Το κόμμα βρισκόταν αντιμέτωπο με τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης, τη μεγάλη εκλογική του υποχώρηση και τη μετακίνηση σημαντικού μέρους της παραδοσιακής εκλογικής του βάσης προς τον ΣΥΡΙΖΑ.

Δεν ανέλαβε την ηγεσία ενός κόμματος που διεκδικούσε την εξουσία από θέση ισχύος. Ανέλαβε την ευθύνη να κρατήσει ενεργό έναν πολιτικό χώρο που είχε χάσει μεγάλο μέρος της κοινωνικής του επιρροής, αναζητούσε ξανά τον ρόλο του και επωμίστηκε το δύσκολο έργο της ανάκαμψής του.

Την ίδια περίοδο, ο ΣΥΡΙΖΑ κυριαρχούσε στο πολιτικό σκηνικό, διεκδικώντας την εκπροσώπηση ευρύτερων προοδευτικών και κεντροαριστερών ακροατηρίων και λίγο αργότερα, η Νέα Δημοκρατία θα επιχειρούσε να προσελκύσει σημαντικό τμήμα των μετριοπαθών κεντρώων.

Η Φώφη βρέθηκε, έτσι, ανάμεσα σε δύο ισχυρούς πολιτικούς πόλους, με διαφορετική ιδεολογική αφετηρία, οι οποίοι διεκδικούσαν μέρος του χώρου που το ΠΑΣΟΚ είχε εκπροσωπήσει επί δεκαετίες.

Η ίδια ήθελε να δημιουργήσει έναν ευρύτερο πολιτικό φορέα, ικανό να συγκεντρώσει δυνάμεις που είχαν απομακρυνθεί από το ΠΑΣΟΚ ή ακολουθούσαν διαφορετικές διαδρομές.

Η απόφαση είχε ρίσκο. Η ανοιχτή εκλογική διαδικασία σήμαινε ότι η ίδια θα έθετε την ηγεσία της στην κρίση των πολιτών που θα συμμετείχαν, χωρίς το αποτέλεσμα να είναι δεδομένο.

Στις εκλογές του Νοεμβρίου του 2017 συμμετείχαν αρχικά εννέα υποψήφιοι. Η Φώφη Γεννηματά πέρασε στον δεύτερο γύρο με αντίπαλο τον Νίκο Ανδρουλάκη και τελικά εξελέγη επικεφαλής του νέου φορέα με 56,75% των ψήφων, σε μια διαδικασία στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 150.000 πολίτες στον δεύτερο γύρο.

Λίγες ημέρες αργότερα ανακοινώθηκε το όνομα «Κίνημα Αλλαγής». Το ΚΙΝΑΛ αποτέλεσε για την ίδια και ένα μεγάλο προσωπικό στοίχημα, συμβολίζοντας το εγχείρημα όχι μόνο της διεύρυνσης, αλλά και της μετεξέλιξης του ΠΑΣΟΚ.

Η πρωτοβουλία αυτή δεν εξαφάνισε τα προβλήματα του χώρου, ούτε τις εσωτερικές διαφωνίες. Επανέφερε, όμως, στο επίκεντρο την προσπάθεια για μια κοινή πολιτική έκφραση της Κεντροαριστεράς και έδωσε τη δυνατότητα σε διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις να συμμετάσχουν σε έναν ενιαίο φορέα.

Η Φώφη φυσικά και γνώριζε ότι η επιλογή της ενότητας είχε κόστος. Σε όλη αυτή την πορεία, δέχθηκε εσωκομματική κριτική, ωστόσο η επιμονή της στην ανασυγκρότηση της παράταξης αποτέλεσε βασικό χαρακτηριστικό της ηγεσίας της.

Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα της Γεννηματά ήταν η πολιτική αυτονομία του χώρου της, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ διεκδικούσε το σύνολο της προοδευτικής παράταξης, έχοντας απορροφήσει σημαντικό μέρος της εκλογικής επιρροής του ΠΑΣΟΚ.

Απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, επέμεινε ότι η ιστορική διαδρομή και η πολιτική ταυτότητα της δημοκρατικής παράταξης δεν μπορούσαν να θεωρούνται αυτονόητα διαθέσιμες για άλλους πολιτικούς σχηματισμούς. Η συνεργασία δεν αποτελούσε για εκείνη προϋπόθεση της πολιτικής επιβίωσης του χώρου.

Η Γεννηματά επέμεινε στην αυτοτελή παρουσία του Κινήματος Αλλαγής.

Ο καρκίνος

Παράλληλα με τις πολιτικές ευθύνες, η Φώφη Γεννηματά είχε να διαχειριστεί μια βαθιά προσωπική δοκιμασία. Η σχέση της οικογένειάς της με τον καρκίνο είχε ξεκινήσει πολύ πριν από τη δική της διάγνωση.

Η μητέρα της, Κάκια Βέργου, και ο πατέρας της, Γιώργος Γεννηματάς, πέθαναν από την ίδια ασθένεια με διαφορά μόλις επτά μηνών, το 1993 και το 1994 αντίστοιχα.

Η ίδια είχε μιλήσει για το βάρος αυτής της εμπειρίας και για τον φόβο που τη συνόδευε επί χρόνια. Το 2008 διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού και υποβλήθηκε σε θεραπεία, συνεχίζοντας στη συνέχεια την επαγγελματική και πολιτική της δραστηριότητα.

Σε συνέντευξή της στον Alpha, τον Ιούνιο του 2020, είχε περιγράψει με συγκλονιστική ειλικρίνεια την αγωνία της ως μητέρας: «Είναι εξαιρετικά δύσκολο να σκέφτεσαι ότι τα παιδιά σου μπορεί να μεγαλώσουν χωρίς εσένα».